Zero Waste Uitdaging 3: VERPAKKINGEN

 

Hoe kunnen de deelnemers het aanpakken?

Enkele tips die ik op de wiki meegaf waren…

Als je deze stappen in volgorde (1-5) toepast, kom je al een heel eind. Een lijst met (bio)winkels waar ze in bulk of verpakkingsloos verkopen vind je onderaan.

1. Vermijd zoveel mogelijk verpakkingen. Koop zoveel mogelijk losse producten, en vermijd extra dozen en zakjes (groenten, vlees, …).

  • Groenten en fruit
    • Vermijd de dunne zakjes in de winkel. Veel groenten en fruit kan je los transporteren naar de kassa en naar huis. Denk aan grote producten als appels, bananen, kolen enz. Als je ze zelf moet wegen kan/mag je de sticker op het product plakken. Worden ze aan de kassa gewogen is er uit persoonlijke ervaring geen enkel probleem.
    • Een handiger alternatief vormt een herbruikbaar zakje uit textiel. Doorzichtig, licht, en veel beter geschikt om producten in te bewaren. Je kan ze bv. bij Again and A-gain, Kudzu, re-sack en Pink&Green vinden. Wees ev. creatief en gebruik een waszakje, of maak er zelf. Als je deze uitdaging hebt gekregen, vind je deze zakjes in je doos.
    • De grootste selectie groenten en fruit zonder verpakkingen vind je op de markt. Vaak zijn ze te koop zonder stickers, pesticiden, en extra verpakking. Vermijd wel de papieren zakken die traditioneel op de markt gebruikt worden. Breng je eigen zakken mee.
    • Initiatieven als Voedselteams bezorgen lokale, biologische groenten en fruit rechtstreeks en met weinig verpakking bij deelnemers. Te vinden over het hele land.
    • Ook gedroogde groenten en fruit (kikkererwten, linzen, …) zijn vaak los of in bulk te verkrijgen bij biowinkels.
  • Pasta, rijst en granen
    • In sommige (bio)winkels kan je pasta en rijst los verkrijgen.
    • Als je rijst in dozen koopt, ga dan voor rijst zonder zakjes. Kookmaten staan steeds afgebeeld op de doos.
    • Voor brood bestaan hetzelfde soort herbruikbare zakjes als voor groenten en fruit. Kijk opnieuw o.a. bij Kudzu, Pink&Green en Again and A-gain.
  • Olie en vloeistoffen
    • Olijf- en andere olie vindt je bij Oil&Vinegar. Zelf af te tappen.
  • Koffie en thee
    • Beiden los te verkrijgen bij de betere koffie- of theezaak. Met een thee-ei zet je thee zonder zakjes.
  • Restaurants en afhaaleten
    • Vermijd papieren servetten en extra afval (kleine verpakkingen, wegwerpbestek, …) wanneer je ergens gaat uit eten.
    • Probeer afhaaleten enigszins te vermijden. Plastic bakjes, zakjes, wegwerpbestek, en papieren servetten zijn allemaal afval. Als je toch eens wilt zondigen (en wie doet dat niet), eet dan ter plaatse of vermijd zoveel mogelijk verpakkingen die je niet kan gebruiken. Servetten en wegwerpbestek kan je perfect weigeren. Breng eventueel je eigen zak mee voor vervoer.

2. Uiteraard zijn verpakkingen nooit volledig te vermijden. Maar was is nu het meest milieuvriendelijke verpakkingsmateriaal? Glas? PET? Metaal? Karton? Het antwoord is niet zo eenvoudig als je zou denken (cijfers uit een studie van OIVO 2009). Kijken we naar dranken en vloeistoffen, dan hebben we…

  • Glas is niet zo milieuvriendelijk als je zou denken. Wegwerpglas is altijd een slechte keuze (elk glas zonder statiegeld, zoals voor yoghurt, room, wijn, sauzen, enz). Om glas te kunnen recycleren, moet het tot zeer hoge temperatuur verwarmd worden. Bovendien weegt glas erg veel, wat ook het energiegebruik voor het transport doet oplopen. Herbruikbaar glas (statiegeld) doet het iets beter, maar vraagt nog altijd veel transport. Zie ook deze reportage op Volt. Enkel als het gaat om herbruikbaar glas met producten van lokale producenten valt dit te overwegen.
  • Drankkartons zijn licht en praktisch. Ze zijn echter niet herbruikbaar, enkel recycleerbaar. Ze bestaan uit karton, plastic, en aluminium.
  • PET is een plastic-soort die makkelijk gerecycleerd kan worden, en meestal voor plastic flessen gebruikt wordt. Deze recyclage is echter beperkt in omvang (25% van het materiaal) en kan enkel gebruikt worden voor het maken van laagwaardige producten. Herbruikbare PET-flessen (statiegeld) scoren ook zeer goed, maar zijn nauwelijks te verkrijgen op de Belgische markt.
  • Andere plastic: in de natuur duurt het eeuwen voor plastic wordt afgebroken, en veel ervan komt terecht in de oceanen. Plastic wordt uiteraard ook geproduceerd uit aardolie. Gewone plastic (alles buiten PET) wordt daarom best altijd vermeden.
  • Blik wordt gemaakt van staal of aluminium. De productie is energie-intensief en sterk vervuilend, maar een groot deel (boven de 90%) kan worden gerecycleerd.

Wat betekent dat nu voor ons? Wel, rekening houdend met energie, grondstoffen, vervuiling, en CO²-uitstoot bij productie, baseer je je best op deze volgorde:

    1. Op de eerste plaats komen drankkartons (niet-herbruikbaar) en herbruikbaar glas. Bij deze laatste ga je best voor lokale producten (beperkt transport). Beide scoren beter/slechter op andere categorieën.
    2. In de middenmoot vallen de PET-flessen. Recycleer ze steeds in de blauwe zak!
    3. Blik en niet-herbruikbaar glas zijn altijd een slechte keuze.
    4. Zie ook deze handige vergelijkingstabel.

3. Ga voor grote verpakkingen (bulk). Relatief gezien kosten deze minder materiaal dan veel kleine verpakkingen. Vaak bespaar je nog geld ook.

  • Als je geen losse rijst vindt, kan je grote zakken overwegen. Vaak te vinden in de Aziatische winkels. Rijst bewaart bijna eeuwig.
  • In feite is elke droge, of lang bewarende voeding hiervoor geschikt. Denk aan zout, suiker, noten, linzen, pasta, olie, enz.
  • Ook shampoo komt vaak in grote flessen (nog beter: gebruik zeep of shampoo zonder verpakking).
  • De producten van Ecovert kan je zowel in bulk kopen als laten bijvullen in een heleboel winkel.Ga hiervoor naar de website van Ecovert. Onderaan de pagina vind je de rubriek: ‘Zoek een winkel’. Daar kan je je postcode ingeven en selecteren of je de winkels, distributeurs of hervulpunten in jouw buurt wil zien.
  • Let op! Grote verpakkingen zijn ok, maar zorg dat je geen voedsel verspilt! Als je het niet op krijgt voor het slecht wordt, ga je beter voor een kleinere verpakking.

4. Je kan ook…

  • Eierkartons hergebruiken. Veel supermarkten (en slagers, …) bieden eieren los aan. De bijhorende eierkartons zijn in de meeste gevallen gratis, en kan je zonder problemen terug meenemen naar de winkel. Ikzelf haal ze in de Match.
  • De kleine glazen potjes van Nutella hergebruiken als drinkglas.
  • Dingen zelf maken: dressings, mayonaise, koekjes, …

5. Recycleer het afval dat je niet kan vermijden.

  • PET, drankkartons en metaal gaan in de blauwe zak. Dit geldt voor alle metaal: blik, metalen deksels van potten, kroonkurken, …
  • Papier wordt afzonderlijk opgehaald. Het mag niet vuil of vettig zijn (dus geen broodzakken, keukenpapier, zakdoekjes, …).
  • Glas breng je binnen voor statiegeld, of breng je naar de glasbak.
  • GFT gaat in de groene bak, net als een heleboel andere zaken.
  • Zelfs minder voor de hand liggend afval kan je perfect recycleren! Zo kan ook klein metaal (deksels van glazen potten, kroonkurken, enz.) in de blauwe zak. Kurk wordt dan weer op heel veel plaatsten in gans België ingezameld door Le Petit Liège. Dit sociale tewerkstellingsproject recycleert kurk tot isolatiemateriaal in de bouw.
  • Meer info over het sorteren van afval vindt je hier, en ook hier.

Winkels

Bio- en bulkwinkels vindt je o.a. op de volgende plaatsen:

Antwerpen

  • Natuurhuis, Ottoveniusstraat
  • Terrasana, Brederodestraat
  • De Groene Wijzer, Brasschaat
  • Nieuw! Food affairs, Paardenmarkt 18

Brussel

  • La Saga, dicht bij Cinquantenaire
  • Bio Shop, Rue des Chartreux
  • Färm, Place ste Catherine

Waals-Brabant

  • AlimenTerre Épicerie (La Fattoria),Rue de la baraque 120b, Louvain-La-Neuve

Andere


Hun tips en ervaringen?

De ervaringen van C21 tijdens de uitdaging (want ja, ook de auteur doet mee!):

Een Facebookinitiatief dat heel goed bij deze uitdaging aansluit is de Plastiek Vasten. De organisators proberen aan te zetten tot het verminderen of zelfs elimineren van plastic uit ons dagelijks leven, en dat tijdens de ganse Vastenperiode (tot eind april). Interessant om tips op te pikken, vragen te stellen of ervaringen uit te wisselen!

Plastic Vasten

Om zelf het goede voorbeeld te geven: hieronder zie je welke inkopen ik deze week heb gedaan.

  • Maandag: zie foto. Groenten en fruit los (in de Match in Leuven worden ze aan de kassa gewogen) of in groentenzakje, eieren in herbruikbare (en meegebrachte) eierdoos, pasta in zo groot mogelijke verpakkingen, en jarenlang hergebruik van plastic zakjes.
  • Woensdag: los stokbrood zonder broodzak, bier met statiegeldfles (Match, Leuven).

Verpakkingen

Op deze manier verzamel ik mijn restafval op kot. Een open doos, zodat ik steeds kan zien wat en hoeveel erin zit. Wat je hier ziet is het resultaat van enkele maanden. Om mijn hoeveelheid restafval zoveel mogelijk te verminden maak ik een onderscheid tussen:

  • Droge verpakkingen: alle droge voedings- en andere verpakkingen (vnl. plastic, …). Deze vormen het restafval (vuilbak). Aangezien het droge verpakkingen zijn heb ik geen aparte vuilbakzak nodig (extra afval). In mijn geval gaat het vooral om verpakkingen van pasta, koekjes, e.d.
  • Natte verpakkingen: verpakkingen van vlees, kaas, enz. Dit is ook restafval, maar steek ik dadelijk in een aparte afvalzak, zodat ze niet gemengd moeten worden met het droge restafval.
  • Recycleerbaar materiaal: op de juiste manier gesorteerd. Geen restafval.
  • Groenten- en fruit- en etensresten: al het kookafval gaat onmiddellijk in de groene bak. Geen restafval.

Ook Saskia en Maarten deelden hun ervaringen! Bovendien hielden ze een week lang hun boodschappenlijstje bij, om aan te duiden hoe en waar ze verpakkingen probeerden te besparen.

Everyday = boxing-day!

Zorg ervoor dat je altijd een doosje mee hebt, je weet nooit wanneer het van pas kan komen. Vorige week was ik vb vergeten ontbijt te kopen. ’s Ochtend naar bakker gegaan met een brooddoosje bij de hand. Ok, toegegeven, ze keken wel een beetje vreemd, maar langs de andere kant, nu heeft de bakkersvrouw ook iets om thuis te zeggen. Een ander voordeel is dat het iets gemakkelijker eet achter je bureau.

Brooddoos

Op het werk kennen ze me intussen ook als ‘die ene die ’s middags zijn brooddoos meeneemt om een broodje te gaan halen’. Voorlopig nog niemand kunnen aansteken. Als iemand een tip heeft om collega’s te overtuigen, altijd welkom. Kleine opmerking bij de foto, intussen neem ik geen servetjes meer mee. Gewoon even handen afspoelen onder de kraan is minstens even efficiënt!

Maandag

Mijn strategie: zo groot mogelijke verpakkingen kopen (en als het even kan: zonder verpakking…)!

– Grote pot fairtrade honing (500g, de grootste die we konden vinden) (Exotic World, Leuven)
– 10 scharreleieren in spar (de kippenwinkel in de Brusselsestraat, waar ze deze los verkopen, was gesloten)
– Olijven (+/- 500 gr, in grote pot)

Dinsdag

– Glutenvrije koekjes van Schär in Herba (biowinkel Geel). Het is heel moeilijk om glutenvrij en verpakkingsvrij te   combineren.

Woensdag

– balpen uit gerecycleerd materiaal (Oxfam)
– 3 dozen muesli (Oxfam)
– 1 pak chocolade (Oxfam)
– 3 flessen leeggoed teruggebracht (Oxfam)

Donderdag

– Ecover wasmiddel en wasverzachter (Exotic World)

Zaterdag

Over deze dag zijn we trots (onze aankoop in de Lush was een succes – met eigen doosje!) en niet trots (we dachten even snel inkopen te doen in de Antwerpse Albert Hein, maar verpakkingsvrij kopen mag je daar gewoon vergeten… zelfs de paprika’s komen met een stukje plastiek)

– 6 blikjes Nalu (het was nodig, jammer :() (Exotic World)
– boterkoek, zonder zakje (Exotic World)
– Sla, FT bananen,FT chocolade, geitenkaas en camembert (Albert Hein, Antwerpen, alles verpakt in plastiek… We waren geschrokken van de hoeveelheid plastiek… In andere supermarkten is het ook al erg, maar deze standswinkel nam het precies nog een stapje verder.)
– 2 shampoobars en toothy tabs (Lush, Antwerpen)

Verpakte fairtrade bananen. Dilemma...

Verpakte fairtrade bananen. Dilemma…

Janka ging op reis, en ze nam mee…

Een ander ding waar ik mee verveeld zit, is dat ik op vakantie liefst zo weinig mogelijk met mij meedraag. Een rugzak, met op het einde van de dag een lege boterhammendoos, een leeg koekdoosje… in, vind ik maar niets. Zeker als je ergens een souvenirtje gekocht hebt, kan het wel eens voorkomen dat net die grote plompe boterhammendoos ervoor zorgde dat het niet in je rugzak paste. Idem voor in het vliegtuig. Ik heb altijd mijn eigen proviand mee en zit bovendien ook nog eens op de limiet van het maximum gewicht. Alle gaatjes van de handbagage worden dus ook opgevuld, en de boterhammendoos moet daarom plaats maken voor boterhammen in boterhammenzakjes die ik makkelijker overal tussen kan duwen. Maar! Maak jullie geen zorgen, deze zakjes gooi ik niet weg en gebruik ik gedurende de hele reis. Net zoals bij het water, koop ik grote koekjesverpakkingen, en steek ik het aantal koekjes dat ik per dag wil consumeren in zo een zakje. Zo heb ik tussendoor iets om te knabbelen, en vermijd ik toch weer een beetje afval.

En voor deelneemster Kirsten was het op week 1 al raak!

Ik heb mezelf vandaag een beetje overtroffen. Toen ik vorige week naar de winkel ging, had ik het gevoel dat ik met meer plastic verpakking naar huis kwam dan met eten, ook al had ik er op proberen te letten. Alles leek echt in plastic verpakt te zijn en ik had daar nog nooit echt bij stilgestaan. Ik zit momenteel op kot en om het mezelf makkelijker te maken, gebruik ik vaak tussenoplossingen waardoor mijn eten sneller klaar is (bijvoorbeeld in stukken gesneden aardappelen die je kan bakken, maar die jammer genoeg verpakt zijn in heel veel plastic en sowieso minder gezond zijn dan verse). Daarom besloot ik op zoek te gaan naar een andere manier van koken en minder plastic te gebruiken.

Zo kwam ik vandaag op het idee dat ik bijvoorbeeld rijst zou kunnen maken met groenten. Hiervoor heb ik gebruik gemaakt van rijst van uncle ben’s die los verpakt is. Hierdoor bespaarde ik al onmiddellijk een plastic zakje en in de tussentijd heb ik ook een kotgenootje warm gemaakt om mijn voorbeeld te volgen. Verder had ik dan natuurlijk nog de groenten die ik gewoon zo, zonder plastic zakje of herbruikbaar groentenzakje, in mijn karretje heb gelegd en nadien heb meegenomen in mijn herbruikbare boodschappentas. Ook ’s morgens en ’s middags had ik geen afval. Hierdoor kan ik met trots meedelen dat ik vandaag echt ‘zero waste’ geweest ben. Hopelijk kan ik dit meerdere keren waarmaken.

 


Ook een derde uitdaging werd bij deze wat verder besproken. Andere volgen nog. In de overzichten van week 1, week 2, en week 3 kan je nog meer lezen over de inspanningen van de deelnemers voor deze uitdaging. De laatste nieuwtjes van de Zero Waste Uitdaging krijg je nog steeds via de Facebookpagina van de blog. Sta je te trappelen om meer weten over de Zero Waste Uitdaging? Je vindt hier meer informatie.

Advertenties
Getagged , ,

2 thoughts on “Zero Waste Uitdaging 3: VERPAKKINGEN

  1. […] Zero Waste Uitdaging 3: VERPAKKINGEN […]

  2. […] week werd al ingegaan op de uitdaging rond verpakkingen. Deze week gaat het over […]

Reacties zijn gesloten.